آرشیو بلاگ
معرفی انواع چرم طبیعی موجود در بازار ( آشنایی با بهترین چرم طبیعی )
بازدید
میانیگن امتیاز
بیتردید جذابیت و ظرافت چرم وقتی تبدیل به یک کیف منحصر به فرد، دستکش خوش دوخت یا کفش بینظیر میشود واقعاً چشمنواز و دلفریب است به همین دلیل است که تاریخچه چرم در ایران و جهان بسیار طولانی است.
برای اینکه بتوانید چرم اصل مرغوب را از انواع نامرغوب و بیکیفیت آن تشخیص دهید، بهتر است ابتدا انواع چرم طبیعی را بشناسید. حتی لازم است اسم انواع چرم طبیعی را بدانید و با انواع شیوههای دباغی چرم آشنا شوید.
آشنایی با انواع چرم و شناخت ویژگیها، روش تولید و مصارف هرکدام از آنها به شما کمک میکند این محصول خاص را از زاویه جدیدی نگاه کنید تا بهتدریج انواع آن را بشناسید و تشخیص چرم طبیعی از چرم مصنوعی برای شما راحت تر شود.
شناخت انواع چرم به شما برای انتخاب بهترین محصول با کارایی بالا کمک میکند. در ادامه با ما همراه باشید که با اسامی چرمهای مختلف و روشهای دباغی آنها بیشتر آشنا شوید.
چرا باید انواع چرم را بشناسیم؟
همیشه محصولات چرمی در کنار سایر محصولات خاصتر بودند. هرچه زمان بیشتر میگذشت طرفداران این محصولات خاص و لاکچری نیز بیشتر میشدند؛ از این رو طبیعی بود که تعداد تولیدکنندهها نیز روزبهروز افزایش پیدا کند. هر تولیدکننده با خود ایدهای به همراه داشت که منجر شد دنیای چرم هر روز بیشتر از دیروز بزرگ شود.
امروز دنیای این صنعت به اندازهای بزرگ است که برای وارد شدن به آن باید اصطلاحهای زیادی را بدانید. شاید در ابتدا تصور کنید که این اصطلاحها تنها به تولیدکنندگان و متخصصان این حوزه اختصاص دارد، اما واقعیت این است که این اطلاعات در خرید درست محصولات چرمی نیز به شما بسیار کمک خواهند کرد.
متأسفانه برخی از خریداران محصولات چرم حتی با تفاوتهای چرم طبیعی و مصنوعی نیز آشنا نیستند، به همین دلیل ممکن است در زمان خرید این محصولات با مشکل مواجه شوند. اغلب مردم بر این باورند که عبارت “چرم اصل” به هر محصولی نسبت داده شود، آن محصول کیفیت فوقالعادهای دارد؛ در حالی که این نظریه همیشه درست نیست.
برای دیدن انواع محصولات چرم زنانه کلیک کنید.
انواع چرم طبیعی که با پوست حیوانات مختلف تهیه میشوند!
اغلب ما پس از شنیدن نام چرم، پوست دباغی شده یک گاو در ذهنمان تداعی میشود. در واقع تصور عموم مردم این است که فقط پوست این حیوان مناسب چرمسازی است. این در حالی است که چرم از پوست حیوانات مختلفی تهیه میشود.
از جمله حیواناتی که از پوست آنها برای تهیه بهترین چرم طبیعی استفاده میشود میتوان به گاو، گوسفند، گاومیش، شتر، بز، اسب، خوک، آهو، گوزن، کانگورو، مار، تمساح و حتی فیل اشاره کرد.
البته در همه جای جهان بیشتر از پوست گاو، گوسفند و بز برای چرمسازی استفاده میشود. اما در سالهای اخیر چرم شترمرغ نیز به جرگه چرم های پرمصرف و ارزان قیمت پیوسته است که به دلیل ویژگیهای خاصی که دارد در صنایع پوشاک استقبال ویژهای از آن شده است.
عوامل تأثیرگذار بر کیفیت انواع چرم طبیعی
در برخی موارد روی محصولات باکیفیت چرمی اتیکتهایی مثل “چرم دانه اصلی یا اصل” دیده میشود. این اتیکتها نشان میدهند که این محصول چرمی از نوع چرم دانه اصل است که یکی از انواع مختلف چرم محسوب میشود.
البته این تنها یکی از انواع مدلهای چرم است؛ برخی از مدلهای چرم دوام بیشتری دارند و از این رو با قیمت بالاتری نسبت به سایر محصولات مشابه به بازار عرضه میشوند. در این بخش قصد داریم با معرفی انواع مختلف چرم دلیل این تفاوتها را به شما بگوییم.

در حالت کلی کیفیت چرم و کاربرد آن به عوامل مختلفی بستگی دارد که مهمترین عوامل به شرح زیر است:
- نوع حیوان و نژادی که چرم از پوست آن تهیه میشود؛
- موقعیت فیزیکی و آب و هوایی که حیوانات در آن زندگی میکردند؛
- قسمتی از پوست که چرم از آن تهیه شده است؛
- لایهای از پوست که چرم از آن تهیه میشود، ماننددانه رویی، دانه کامل و دوشاخه؛
- انواع ضخامت چرم؛
- کیفیت و مهارت تولید و دباغی چرم.
انواع چرم طبیعی بر اساس نوع پوست حیوان

- در میان انواع چرم طبیعی که از پوست پستانداران تهیه میشود چرم گوزن سختترین نوع چرم است. این چرم علاوه بر اینکه بسیار با دوام است، نرم و سبک بوده و خاصیت بسیار عجیبی از نظر کشسانی بودن دارد. به همین دلایل است که چرم گوزن یکی از گران قیمتترین انواع چرم در جهان است. از این نوع چرم برای تهیه دستکشهای خاص، لباس های لوکس یا بخشی از تزئینات لباس یا جواهرات استفاده میشود.
- گراز پستاندار دیگری است که از پوست آن چرم تهیه میشود. در برخی از کشورها از پوست بوفالو نیز چرم ساخته میشود. چرم بوفالو از انواع چرم گاوی بسیار ضخیمتر است. البته چرم بوفالو کمی خشک و خشن است اما مقاومت بسیار بالایی دارد. به همین دلیل این چرم برای ساخت کفشهای سوارکاری مورد استفاده قرار میگیرد.
- چرم بز نیز در جهان محبوبیت زیادی دارد. چون علاوه بر آن که بسیار انعطافپذیر و بادوام است، قیمت مناسبی دارد و برای ساخت انواع پوشیدنیها اعم از لباس و کفش چرمی مورد استفاده قرار میگیرد.
- شاید بد نباشد کمی هم از ویژگیهای چرم خزندگان بدانید. پوست تمساح، مار، لاکپشت و برخی از گونههای مارمولک نیز برای تولید چرم مورد استفاده قرار میگیرند. جذابیت چرم خزندگان به طرحهای بسیار خاص و منحصر به فرد آن است. در واقع چرم خزندگان پر از الگوهای متمایز است.
انواع چرم طبیعی بر اساس کیفیت
وقتی عملیات دباغی و مراحل چرم به پایان رسید، چرمهای ضخیمتر لایه لایه شده و برش میخورند. به همین دلیل یکی از اصلیترین دستهبندیهای چرم بر اساس لایه چرم و کیفیت این لایهها است.
چرم دانه کامل یا فول گرین
- یکی از چرمهای ضخیم مدل فول گرین است. چرم دانه کامل به بیرونیترین لایه پوست گفته میشود و این چرم را با نام دانه کامل نیز میشناسند. در فرآیند دباغی این چرم هیچگونه سمبادهکاری یا کوبشی انجامنشده و تنها موهای روی پوست حذف میشود.
- در تولید محصولاتی که مقاومت در آنها اهمیت زیادی دارد، چرم فول گرین بهترین گزینه است. طبق نظر کارشناسان این نوع چرم که از قویترین و بادوامترین قسمت پوست انتخاب میشود، اغلب ترک نمیخورد، پوستهپوسته نمیشود و سوراخی در آن به وجود نمیآید. حتی جالب است بدانید که این مدل چرم به رطوبت نیز بسیار مقاوم است.
- چرم دانه کامل بهترین نوع چرم برای تولید انواع کفش و تمامی محصولاتی است که میخواهید زیاد از آن استفاده کنید. اگر شما عاشق ایجاد پتینه (تغییر رنگ بهمرورزمان) در چرم هستید، چرم دانه کامل انتخابی مناسب برای شما است.
چرم تاپ گرین TOP GRAIN

- احتمالا در مواجه با اسم این چرم کمی گیج میشوید؛ در اصل “دانه” به تمام بخشهای پوست حیوانات گفته میشود. چرم دانه بالا در اصل بالاترین لایه پوست نیست، بلکه لایه دوم آن است. برای تولید چرم دانه بالا در دباغی لایه فوقانی چرم سمباده میخورد یا کوبیده میشود. این کار با هدف رفع عیوب و بینظمیهای روی سطح چرم انجام شده و درنهایت یکی از انواع چرم ضخیم با این روش تولید میشود.
- سطح چرم دانه بالا صاف و انعطافپذیر است و درعینحال مقاومت و دوام خوبی نیز از خود به نمایش میگذارد. همچنین این مدل از چرم با ظاهر یکنواختش جلوه ظاهری بینظیری دارد. جالب است بدانید که انواع کیف و کتهای چرمی را از این نوع چرم تولید میکنند. ازآنجاییکه این چرم از نوع دانه کامل ضخامت کمتری دارد و فرایند رنگرزی را پشت سر گذاشته است، دوام آن نسبت به چرم دانه کامل کمتر خواهد بود..
- در توضیح چیستی چرم تاپ گرین باید گفت این چرم همان چرم فول گرین است که فقط روی آن کمی کار شده است تا کیفیت بهتری داشته باشد. چرم تاپ گرین از پوست گاو و گاومیش تهیه میشود بعضی از کیف چرم طبیعی مردانه موجود در بازار از این نوع چرم می باشند.
چرم اصل یا جنیون GENIUNE
- در تولید چرم اصل دست دباغان باز است؛ چراکه هر عملی را روی هر بخشی از پوست حیوان میتوانند انجام دهند. این چرم درنهایت بافتی سفت و مقاوم دارد و بیشتر برای تولید کمربند یا رویه چرم از آن استفاده میشود. در حالت کلی بهتر است بدانید که چرم اصل از بخش فول گرین یا دانه کامل درست نمیشود و اغلب برای تولید آن به سراغ قسمتهای پایینی بخش تاپ گرین یا دانه بالا میروند.
- اگر این چرمها را از نزدیک ببینید، حتما شباهت ظاهری آنها با چرمهای شبرو توجه شما را جلب میند؛ اما تفاوت چرم اصل و چرم شبرو چیست؟ درواقع چرم شبرو یا چرم کفاشی بافتی مشابه چرم اصل دارد، ولی از پوست گاو تهیه میشود. چرمهای شبرو اغلب در تولید رویه کفشها به کار میروند، در حالیکه چرم اصل اولین گزینه در تولید اغلب محصولات چرمی با مقاومت بالا محسوب میشوند.
در حالی که چرم فول گرین هرچقدر پیرتر که میشود، زیباتر میشود. این نوع چرم گزینه ی مناسبی برای تولید کیف اداری و لب تابی چرم می باشد.
چرم اسپیلیت SPLIT
چرم اسپیلیت از یکی از لایه های میانی پوست تهیه میشود. این لایه ممکن است لایه میانی یا تحتانی اپیدرم باشد. به همین دلیل این نوع چرم بسیار شکننده و شاید کمی ضعیف باشد. ضمن آن که چرم اسپیلیت اغلب ترکهای زیادی دارد. به همین دلیل است که از چرم اسپیلیت در تولید هر چیزی نمیتوان استفاده کرد.
البته دباغان برای بالا بردن کیفیت این نوع چرم کارهای بسیاری روی آن انجام میدهند که سبب افزایش دوام و کیفیت آن میشود. مزیت مهم چرم اسپیلیت در ارزان قیمت بودن آن است.
چرم باند شده BANDED
همانطور که از نام این نوع چرم پیداست، چرم باند شده در واقع چرمی است که از به هم چسباندن تکههای باقی مانده از چرمهای دیگر تهیه میشود. به چرم باند شده، چرم احیا شده نیز گفته میشود. برای تولید این نوع چرم تکههای به جا مانده از ضایعات سایر چرمها که چندان قابل استفاده نیستند ابتدا به شکل خمیر در میآیند. سپس طی فرآیند خاصی به هم چسبانده میشوند تا یک تکه چرم از آن حاصل شود. از این نوع چرم کیف پول چرم زنانه شیک و زیبایی تولید و عرضه می شود.
چرم باند در واقع چرم است اما شاید به مرغوبیت چرم اصل و یک تکه نباشد. ضمن آن که این نوع چرم به مرور زمان دچار فرسایش میشود. به همین دلیل از چرم باند برای تولید لباس یا اکسسوری استفاده نمیشود. این نوع چرم چرمی است که برای تولید مبلمان یا روکش اتومبیلهای لوکس مورد استفاده قرار میگیرد.

انواع چرم طبیعی بر اساس نوع دباغی
پوست حیوانات عموماً شامل سه بخش مهم است. در روشهای فرآوری چرم و دباغی عموماً یکی از لایههای آن را که شامل گوشت و بافت چربی است جدا میکنند. پسازآن روی دولایه دیگر فرایندهای خاصی انجام میشود که نوع این فرایند با توجه به نوع چرم نهایی متفاوت است. در هر فرایند از مواد مختلفی استفاده میشود که نتیجه نهایی را تغییر میدهد. به طور خلاصه انواع موادی که برای دباغی چرم استفاده میشود، به شرح زیر است:
- دباغی با مواد گیاهی
- دباغی با کروم
- دباغی با زاج سفید
- دباغی با فرمالدئیدها
- دباغی با روغنهای گیاهی و حیوانی
اگر بخواهید با مراحل تبدیل پوست به چرم آشنا شوید، باید بگوییم که این مراحل به ترتیب زیر انجام میشود:
- خیساندن پوست
- آهک زنی و موگیری
- آبکشی و آبگیری
- پاکسازی پوست از گوشت و چربی
- چربیزدایی و استفاده از مواد دباغی
- برش به هدف تهیه ضخامت مطلوب
- رنگرزی و روغنکاری
محصولات نهایی بهدستآمده از مراحل بالا جهت تولید انواع چرم و پوست انجام میشود، اما در برخی از کارگاههای دباغی به هدف ارتقا کیفیت چرم نهایی فرایندهای جانبی دیگری نیز روی پوست انجام میدهند. اگر قصد دارید اطلاعات بیشتری در ارتباط با روشها و مواد دباغی چرم به دست آورید، بهراحتی میتوانید با خواندن مقاله “آشنایی با مراحل دباغی چرم” به این هدف خود دستیابید.
چرم گیاهی یا طبیعی
چرم گیاهی یا طبیعی در واقع چرمی است که با مواد گیاهی دباغی شده باشد. این نوع چرم بسیار نرم، لطیف و مقاوم است. چرم گیاهی ضد آب نیست و در اثر خیس شدن آسیب میبیند. البته این نوع چرم کیفیت بسیار بالایی دارد و از نظر قیمت بسیار گران است. چرم گیاهی با محیط زیست سازگار است و برای پوست انسان عارضهای ایجاد نمیکند.
در دباغی پوست برای تهیه این نوع چرم از نمک کروم استفاده میشود. چرم کرومی که در سال ۱۸۵۸ اختراع شد. این نوع چرم برای تولید مبل و صندلی استفاده میشود.
چرم دباغی شده با مغز
در فرآیند دباغی این نوع چرم از عصاره مغز برخی از حیوانات مرده استفاده میشود. این کار باعث میشود که چرم بسیار نرم و قابل شستشو باشد.
چرم مصنوعی
واژه چرم مصنوعی اصطلاحی است که به محصولی اطلاق میشود که تماماً چرم نبوده و از ترکیب چرم با پلیمرهای مصنوعی ساخته میشود. از این نوع چرم نیز برای تولید انواع محصولات چرمی استفاده می کنند.
انواع چرم براساس روش تولید
انواع تولید چرم طبیعی
به طور کلی میتوان انواع چرم را با توجه به روش تولید آنها به دو دسته چرم طبیعی و چرم مصنوعی تقسیمبندی کرد. چرم طبیعی از دباغی و آمادهسازی پوست حیواناتی مانند گاو، گوسفند، کروکدیل، مار، مارمولک و شترمرغ ساخته میشود. این چرم بسیار باکیفیت است و خود به انواع مختلفی تقسیمبندی میشود. در ادامه انواع چرم طبیعی را براساس استحکام و نرمی آن بررسی میکنیم.
1- چرم سبک
این چرم از پوست حیواناتی مانند گوسفند، بره، بزغاله و بز به دست میآید. چرم سبک نسبت به انواع دیگر چرمها ضخامت کمتری دارد و به همین دلیل به این نام شناخته میشود. چرم سبک به دلیل راحتی و سبکی ذاتی خود بیشتر برای تولید دستکش، کلاه و لباس استفاده میشود. اگر از محصولاتی که دارای چرم سبک هستند استفاده میکنید باید مراقبت و نگهداری از آن را جدی بگیرید. چون احتمال آسیبدیدگی و ساییدگی در چرم سبک از دیگر چرمها بیشتر است.
2- چرم نیمه سنگین
در میان انواع چرم طبیعی موجود در بازار، چرم نیمه سنگین یک چرم ویژه و خاص محسوب میشود. چرم نیمه سنگین از پوست حیواناتی مانند کروکدیل و شترمرغ به دست میآید و نسبت به بقیه چرم ها از قیمت بالاتری نیز برخوردار است. کمیاب بودن، کیفیت و قیمت بالای چرم نیمه سنگین موجب شده تا این نوع چرم بیشتر در ساخت کالاهای لوکس مورد استفاده قرار گیرد.
3- چرم سنگین
چرم سنگین بهترین و باکیفیت ترین چرم طبیعی موجود در بازار است. این چرم از پوست گاو، گوساله یا شتر به دست میآید و دوام زیادی دارد. نکته جالب در مورد این نوع چرم این است که با گذشت زمان ظاهر زیباتری را به خود میگیرد و استایل جذابتری را برای شما به همراه خواهد داشت. به دلیل اینکه محصولاتی مانند کیف و کفش بیشتر از بقیه محصولات چرم در معرض آسیب قرار دارند، معمولا برای تولید انواع چرم کفش و کیف از چرم سنگین استفاده میشود تا دوام بیشتری داشته باشند.
انواع تولید چرم مصنوعی
در حال حاضر به دلیل قیمت بالای انواع چرم طبیعی، نوع دیگری از چرم به نام چرم مصنوعی نیز رواج دارد. چرم مصنوعی اگرچه کیفیت چندان بالایی ندارد اما به دلیل ظاهر مناسب و قیمت پایینش طرفداران خاص خود را دارد. چرم مصنوعی که با نامهای چرم گیاهی و چرم وگان نیز شناخته میشود، کاربرد فراوانی در تولید روکش صندلی، پالتو، کیف، کفش و دیگر محصولات چرم دارد.

انواع چرم طبیعی بر اساس شکل ظاهری
جالب است بدانید که چرمها با توجه به بافت آنها نیز دستهبندی میشوند. انواع بافت چرم همان شکل ظاهری محصولات چرمی است که معمولا به دو صورت ایجاد میشوند. یکی از این طرحها بر اثر نقش و نگار طبیعی روی چرمهای خام و موادی که به آن میزنند، به وجود میآید.
طرح دوم انواع چرم چاپی است که با استفاده از ابزاری مخصوص، مانند غلتک پرسی، طرحهایی روی چرمها ایجاد میکنند. در ادامه انواع طرحهای طبیعی و چاپی را به شما معرفی میکنیم:
- چرم ورنی (Patent Leather)
- چرم الگانت یا چرم شبرو (Elegant Leather)
- چرم فلوتر (Floater Leather)
- چرم جیر (Suede Leather)
- چرم نبوک (Nubuck Leather)
- چرم اشبالت (Split calf Leather)
- چرم هورس (Horse Leather)
- چرم خالدار
معرفی انواع چرم و کاربرد آنها بر اساس کیفیت
شاید با دیدن عکس انواع مختلف چرمهای طبیعی در وهله اول متوجه تفاوتهای آن نشوید، اما نوع چرم برای تولیدکنندهها بسیار مهم است. معمولا تولیدکنندهها با توجه به محصولی که قرار است بدوزند از مدلهای مختلف چرم دباغیشده استفاده میکنند.
چرمهای دباغیشده در انواع مختلف براساس کیفیت و ضخامت دستهبندی میشود. به خاطر داشته باشید که اغلب ضخامت چرم را باکیفیت آن برابر میدانند، اما این موضوع همیشه صحیح نیست. در ادامه قصد داریم شما را با انواع ضخامت چرم به ترتیب کیفیت آنها آشنا کنیم.
اسم انواع چرم طبیعی بر اساس تیمار سطح چرم تعیین میشود که به قرار زیر است:
- چرم آنیلین (چرم ناتمام)
چرم آنیلین همان چرمی است که بافت و دانههای طبیعی خود را حفظ میکند. رنگ این چرم اغلب براق است و سطحی بسیار نرم و بدون پوشش دارد. چرم آنیلین آب و سایر مایعات را بهراحتی به خود جذب میکند و اگر لک شود پاککردن آن بسیار دشوار خواهد بود.
چرم آنیلین فقط دباغی شده و هیچگونه تیمار خاصی روی آن صورت نگرفته است. به این نوع چرم، چرم پوست نیز گفته میشود.
- چرم نوبوک
اگر روی چرم آنیلین براش یا برس خاصی کشیده شود، چرم تبدیل به نوبوک میشود. سطح نوبوک شبیه به مخمل بوده و بسیار زیبا و چشم نواز است. از این نوع چرم بعضا در تولید کیف چرم زنانه جدید نیز استفاده می شود.
- چرم نیمه آنیلین
چرم نیمه آنیلین چرمی است که روی آن یک پوشش شفاف نازک کشیده شده است. این پوشش سبب میشود آب جذب چرم نشود. گرچه این پوشش لطافت و انعطاف چرم را از بین میبرد اما سبب میشود که آب به آن نفوذ نکند. به همین دلیل چرم نیمه آنیلین برای دوخت کفش مناسب است.
- جیر
جیر ماده است که بیشتر از پوست گوسفند تهیه میشود. پس از سنباده زدن قسمت گوشتی پوست، یک بافت نرم و مخملی از آن به دست میآید که بسیار زیبا و بادوام است. جیر یکی از محبوبترین انواع چرم برای تولید کفش و کیف های مرغوب و با کیفیت است.
به جز موارد فوق انواع دیگری از چرم وجود دارد که شامل موارد زیر میشود:

کلام آخر
محصولات چرمی یکی از محبوبترین محصولات تولیدی از مواد طبیعی هستند. اگر قصد خرید این محصولات را دارید، بهتر است در دام تولیداتی با عنوان “چرم اصل” نیفتید. خرید انواع چرم باکیفیت و زیبا نیازمند یافتن تولیدکنندهای مطمئن و قابلاعتماد است.
اوساکفاش با افتخار یکی از نامآشناترین تولیدکنندگان محصولات چرمی به شمار میرود. اگر قصد خرید محصولات باکیفیت و بادوام را دارید کافی است به بخش محصولات سایت اوسا کفاش مراجعه کنید.
چرم طبیعی از پوست حیوانات (معمولاً گاو، گوسفند، بز و شتر) بهدست میآید و طی فرایند دباغی تبدیل به مادهای بادوام و منعطف میشود. این نوع چرم دارای بافت و رگههای طبیعی است، تنفسپذیر بوده و با گذر زمان حالت خاص و زیبایی به خود میگیرد. در مقابل، چرم مصنوعی از ترکیب پلاستیکها (مانند PVC یا PU) ساخته شده و ظاهری یکنواختتر دارد اما به اندازه چرم طبیعی دوام یا نفوذپذیری ندارد.
رایجترین انواع چرم طبیعی عبارتاند از:
چرم گاوی: ضخیم، مقاوم و مناسب برای کیف و کفش.
چرم گوسفندی: نرمتر و سبک، مناسب برای لباس و کاپشن.
چرم بزی: انعطافپذیر و مقاوم در برابر ساییدگی، گزینهای عالی برای کیف و کفش.
چرم شتری: دارای بافت خشن و خاص، بادوام و کمیاب.
هرکدام ویژگیهای ظاهری و کاربردی متفاوتی دارند که آنها را برای مصارف خاص مناسب میکند.
این سه نوع چرم از نظر سطح پرداخت تفاوت دارند:
چرم جیر: از لایه داخلی پوست تهیه میشود، سطحی نرم و مخملی دارد.
نبوک: از سطح خارجی چرم سنگزده شده تا بافتی مخملی و طبیعیتر پیدا کند.
اشبالت: حاصل جداسازی لایههای زیرین چرم ضخیم گاوی است؛ زبرتر و ارزانتر از نبوک و جیر.